Μουσικές Σκηνές 2013 - 4: Το ελληνικό τραγούδι αλλάζει τη νύχτα

Το διάβασα στο Athinorama

Το τοπίο στη νυχτερινή διασκέδαση αλλάζει: νέα μουσική επένδυση, νέα είδωλα, νέα στέκια αλλά και παλιοί χώροι με νέα χρήση. Αν η περασμένη σεζόν έκανε ξεκάθαρη την τάση ότι mainstream είναι πια το δημιουργικό έντεχνο/ροκ και το καλό λαϊκό, αυτή που ξεκινάει θα κάνει τις μουσικές σκηνές να γεμίζουν ασφυκτικά μέχρι να πεις... Μποφίλιου – ή Χαρούλης!..
Μπορεί να οφείλεται στη –γενικότερη– κρίση. Ή στην κυκλική ανέλιξη της Ιστορίας. Το γεγονός πάντως είναι ότι εδώ και μερικά χρόνια μια νέα σκηνή αναπτύσσεται, η οποία έρχεται να αντικαταστήσει τον μεϊνστριμισμό που όλοι είχαμε συνηθίσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Μια χλιδή χωρίς ουσία –και σαφώς χωρίς ομορφιά– που έτεινε να συμπληρώσει την επίπλαστη ευημερία (για την οποία όλοι πληρώνουμε). 

Τα προηγούμενα λόγια θα μπορούσαν να αναφέρονται σε οτιδήποτε ή σε οποιονδήποτε τομέα της δημόσιας ζωής μας. Γράφτηκαν όμως για να περιγράψουν το status της σημερινής νυχτερινής Αθήνας – για την επαρχία θα μπορούσαν να μας μιλήσουν ο Φοίβος Δεληβοριάς, που τη γύρισε όλο το χειμώνα­ και τη βρήκε «διψασμένη» για καλή μουσική, ή οι καλλιτέχνες που έκαναν συναυλίες εκεί το καλοκαίρι και είδαν τους χώρους γεμάτους την ίδια ώρα που οι λαϊκές «αρπαχτές» περιορίστηκαν στο ελάχιστο.

Μια ραγδαία άνοδος –και όχι απλό γκελ– νέων καλλιτεχνών τα τελευταία χρόνια παίρνει μαζί της και το παλιότερο cast του «έντεχνου» (δεν μιλάμε φυσικά για τις σταθερές μέσα στο χρόνο αξίες) και ανατρέπει την κατάσταση. 

Με απλά λόγια, βλέπουμε πίστες και μπουζούκια να μετατρέπονται όλο και περισσότερο σε μουσικές σκηνές και να κυνηγούν τους νέους σταρ. τη Νατάσσα Μποφίλιου, τον Γιάννη Χαρούλη, την Ελεωνόρα Ζουγανέλη, τους Imam Baildi, τον Κωστή Μαραβέγια και όλα αυτά τα παιδιά που, στηριγμένα στην πλούσια μουσική παράδοση του παρελθόντος, βρίσκουν το δικό τους δρόμο και τον περπατούν πια με ευρύτατη λαϊκή αποδοχή. 

Παρά τις όποιες δυσκολίες (τεχνικές ή μη). Έτσι το τοπίο στην πόλη μας αλλάζει. Από το κέντρο στην Ηλιούπολη και από τη Γλυφάδα στον Πειραιά, αυτό το νυχτερινό τοπίο διευρύνεται, αποκεντρώνεται, γίνεται πιο νεανικό, εκφράζει πιθανόν νέες αισθητικές. Σε κάποιες­ περιπτώσεις παίρνει πιο τοπικό χαρακτήρα – κι έχει ακόμη κουπί να τραβήξει, καθώς πρέπει να «παρασύρει» νεαρότερες ηλικίες. Αυτές που συναντά κάποιος σε συναυλιακά events, κυρίως το καλοκαίρι, αλλά δεν βρίσκει πάντα στη χειμερινή «μονιμότητα» των μουσικών σκηνών. Γι’ αυτόν το λόγο τα πρόσωπα κι εδώ, περιζήτητα πια, εναλλάσσονται ανακυκλώνοντας την παρουσία τους σε όλες τις σκηνές.

Επιπροσθέτως, τα κλασικά ονόματα του έντεχνου έχουν μια μόνιμη σχέση ανανέωσης –ή μάλλον διείσδυσης– στις πιο νέες γενιές. Π.χ. το κοινό του Μάλαμα, των Παπακωνσταντίνου, Βασίλη τε και Θανάση, της Αρβανιτάκη, του Ιωαννίδη και άλλων ανανεώνεται συνεχώς, κρατώντας όμως και το σκληρό του πυρήνα. 

Αυτό φτιάχνει ένα τοπίο που το βλέπουμε πια ανάγλυφο­ μπροστά μας. Με αρκετή κακεντρέχεια­ από την πλευρά μας, είναι σαν να βλέπουμε το καλό έντεχνο (γιατί υπάρχει και... κακό) να παίρνει την εκδίκησή του. Επί μία 20ετία το λαϊκο-ποπ είχε βρει το δρόμο του μέσα στην κυρίαρχη (μιντιακή και άλλη) «κουλτούρα» επειδή έτσι υπαγόρευε ο (κατά φαντασίαν ή μη) νεοπλουτισμός και όχι το μότο του... Βούδα «Η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή»! Επειδή στην πραγματικότητα η ζωή είναι ­αρκετά μεγάλη, και σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να παραταθεί, χωράει πολλά και ποικίλα ωραία και ουσιαστικά πράγματα και αυτό τείνει να εκφράσει η νέα κατάσταση.

Αν η πραγματικότητα είναι άσχημη και δύσκολη, η popular τέχνη δεν είναι. Ποτέ δεν ήταν. Και αυτό το ζούμε. Το ζούμε καταλήγοντας να χορεύουμε με τη House Band του «Σταυρού του Νότου» ύστερα από κάποιο live σε μία από τις άλλες δύο σκηνές του πιο ανθεκτικού μουσικού χώρου της πόλης, ανακαλύπτοντας ξανά τον Πειραιά χάρη στην καλόγουστη αγκαλιά του παλιού σινεμά που έγινε «PassPort», βουτώντας σε μια σχεδόν κατανυκτική ατμόσφαιρα στις συναυλίες του «Ρυθμός Stage», μέχρι και ρίχνοντας κέρματα στα τεράστια ψυγεία του «ΑΝΤart» σαν φοιτητές στο εξωτερικό!

Και θα το ζήσουμε και φέτος διασχίζοντας την πόλη για να ακούσουμε νέους, παλιούς, για πρώτη φορά, ξανά, σε χώρους που τους είχαμε στέκια, που τους κάναμε στέκια και θα τους γνωρίσουμε αλλαγμένους, όπως το «Άνοδος Live Stage», το οποίο εγκαταλείπει ηχηρά την παλιά του ταυτότητα και φέρνει στην Πειραιώς από το τρίτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου τον Σωκράτη Μάλαμα και από τις αρχές Δεκεμβρίου την Ελεωνόρα Ζουγανέλη και τον Κωστή Μαραβέγια – σε διαφορετικές ημέρες εμφανίσεων. Αυτή η νέα άφιξη, εμπνευσμένη προφανώς από την περσινή επιτυχία του αδελφού «Κύκλος Live Stage», αποτελεί μια έκπληξη όμοιου­ βεληνεκούς με τα ονόματα που έχει εξασφαλίσει και ακούγονται για τη συνέχεια.

Έκπληξη ήταν επίσης η ανακοίνωση της συνεργασίας της Ελευθερίας Αρβανιτάκη και της Άλκηστης Πρωτοψάλτη στο «Διογένης Studio» της Συγγρού: οι δύο καθοριστικές ερμηνεύτριες όχι μόνο θα μοιραστούν τη σκηνή (πρώτη φορά είχαν βρεθεί μαζί στη «Λεωφόρο» το 1987), αλλά θα επαναφέρουν το χώρο σε μια μουσική κατάσταση που του είχε πάει πολύ στο παρελθόν.

Στην οδό Πειραιώς της διασκέδασης, πάλι, αναμένουμε τι θα γίνει με το «Gazoo», το «Tas Stage» (ενδεχομένως να έχουμε μια παρόμοια crossover κατάσταση με την περσινή που πήγε πολύ καλά) και την «Ακτή Πειραιώς», η οποία είναι πιθανό να έχει πάλι «κορυφαίους» τους Γιάννη Ζουγανέλη και Σάκη Μπουλά. 

Λίγο παραπέρα, στις «Χίλιες και Δύο Νύχτες» στου Ψυρρή, η Μαριώ ετοιμάζει από 12/10 ένα γλέντι σαν να έχει καλεσμένους στο σπίτι, ενώ οι ethnic και παραδοσιακοί ήχοι έχουν ξεκινήσει ήδη να ακούγονται (ποιος είναι για belly dancing αυτό το Σάββατο;). Και στα Πετράλωνα, στο ατμοσφαιρικό «Χαμάμ», τη σεζόν ανοίγουν από 5/10 η Καλλιόπη Βέττα και η Φωτεινή Βελεσιώτου με «Ετερόφωνες Έλξεις».

Στον «Σταυρό του Νότου» οι εβδομάδες με τα διψήφια live δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει, αλλά το ζέσταμα γίνεται ήδη από την ανανεωμένη και πάντα κεφάτη The House Band, η οποία έχει φετινό guest τον Γιώργο Τεντζεράκη. Το πρόγραμμα του Οκτωβρίου έχει ανακοινωθεί, φυσικά με έμφαση στον Βασίλη Παπακωνσταντίνου (από 26/10 και κάθε Σάββατο στην Κεντρική Σκηνή), ο οποίος έρχεται με φόρα από τις καλοκαιρινές επετειακές συναυλίες του σε έναν από τους χώρους που έχει (και τον έχει) σημαδέψει.

Σημειώνουμε επίσης τις (μαραθώνιες) εμφανίσεις του Λεωνίδα Μπαλάφα (από 28/10 στο Plus), του διδύμου Μύρωνας Στρατής-Ησαΐας Ματιάμπα που όλα τα σφάζουν όλα τα μαχαιρώνουν –με την καλή έννοια– (από 5/10 στο Plus) καθώς και δύο κοινές εμφανίσεις του Χρήστου Θηβαίου και του Μίλτου Πασχαλίδη. Ο Νοέμβριος φέρνει Παύλο Παυλίδη με B-Movies και Ραλλία Χρηστίδου με Γιώργο Καραδήμο, ο Δεκέμβριος Νίκο Πορτοκάλογλου και ο καινούργιος χρόνος ακόμη πολλά καλά.

Τα κλασικά ονόματα του έντεχνου έχουν μια μόνιμη σχέση ανανέωσης –ή μάλλον διείσδυσης– στις νεότερες γενιές. Είναι σαν να βλέπουμε το καλό έντεχνο (γιατί υπάρχει και... κακό) να παίρνει την εκδίκησή του!

Επειδή όμως μιλήσαμε για αποκέντρωση, τα καλύτερα παραδείγματά της είναι το «PassPort», ο «Ρυθμός Stage» και το «Γυάλινο» στις αρχές των νοτίων προαστίων. Το πρώτο, στον Πειραιά, δοκιμάζει εδώ και τρία χρόνια σοβαρά τις δυνάμεις του στη διοργάνωση live events έχοντας κατεβάσει στην περιοχή δυνατά ονόματα της ελληνικής μουσικής – ο Δεληβοριάς, ας πούμε, το επέλεξε τον περασμένο χειμώνα για να πραγματοποιήσει αποκλειστικά εκεί τις αθηναϊκές εμφανίσεις του, ενώ θα επιστρέψει από 18/1 Στο πυκνό φετινό πρόγραμμα του «PassPort» βρίσκουμε πολλούς λόγους για να ξανακατεβούμε στον Πειραιά – όχι, η προπώληση για τις οκτώ εμφανίσεις της Μποφίλιου από 26/10 δεν έχει ξεκινήσει ακόμη, αλλά μόλις ανακοινωθεί σπεύσατε!



Ο Κωστής Μαραβέγιας θα πραγματοποιήσει άλλη μία ιδιαίτερη επίσκεψη (18/10), η Δήμητρα Γαλάνη πρόκειται να κάνει το ντεμπούτο της εκεί, η Λίνα Νικολακοπούλου θα επιμεληθεί το πρόγραμμα «Τις νύχτες μπαίνεις στα όνειρά μου» (από 6/12), βάζοντας τους Σοφία Παπάζογλου, Αργυρώ Καπαρού, Σταύρο Σιόλα και Απόστολο Ρίζο να τραγουδήσουν τα όνειρά μας και άλλα πολλά, ενώ οι Imam Baildi θα κάνουν το καθήκον τους μέσα στις Απόκριες της επόμενης χρονιάς (από 14/2). 

Ο «Ρυθμός Stage» στην Ηλιούπολη μετράει και αυτός λίγα χρόνια ζωής, αλλά πολλά ονόματα που τον τιμούν. Κι είναι αυτό το ατού του: έχει ύφος και πρόγραμμα ευέλικτο, με γρήγορη εναλλαγή των live από εβδομάδα σε εβδομάδα, ώστε να σε κάνει να έρχεσαι χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζεις ακριβώς ποιος παίζει­.

Εδώ μπορείς να ακούσεις τον Μανώλη Λιδάκη σε ένα εφ’ όλης της ύλης πρόγραμμα (από 16/11), τη Βικτωρία Ταγκούλη και τον Χρίστο Θεοδώρου «Σε ρυθμό βαλς» (24/10), τη Σοφία Κουρτίδου να πειραματίζεται με την τεχνική του live looping, τον νεαρό Χάρη Μακρή να αποθεώνει με τη φωνή του τα λαϊκά του «Δεύτερου Προγράμματος» (από 18/10), την ορχήστρα Κανών να πραγματοποιεί ένα σεργιάνι στην παράδοση τις Κυριακές του Δεκεμβρίου με τη συμμετοχή (πολύ) εκλεκτών καλεσμένων και, βέβαια, το αφιέρωμα στον συνθέτη ­Γιώργο Καζαντζή (5, 12, 19/10), που θα ανεβάσει στη σκηνή –κρατήστε την αναπνοή σας– Τσαλιγοπούλου, Νέγκα, Κανά, Χαρούλη, Καλημέρη κ.ά. Παρόμοια πολυμορφία, η οποία βρίσκει ανταπόκριση, διακρίναμε και στο περσινό πρόγραμμα του «Γυάλινου» (Ευρυδίκη και Μαργαρίτης, Σεφερλής και Ρεμπούτσικα), το οποίο στο μέχρι τώρα ανακοινωμένο πρόγραμμά του ξεκινάει τη σεζόν με πιο συγκεκριμένο μουσικό προσανατολισμό.

Εδώ θα δούμε σε επανάληψη την όμορφη τραγουδιστική συνύπαρξη των Μανώλη Μητσιά, Αφροδίτης Μάνου και ­Γιάννη Μηλιώκα (από 2/11), τους 4... γιους (Χάρης Βαρθακούρης, Στέλιος Διονυσίου, Δημήτρης Κόκοτας και Γρηγόρης Μπιθικώτσης) να τιμούν το όνομα των θρυλικών πατεράδων τους και την κληρονομιά τους (από 1/11) καθώς και το νέο σχήμα των Βασίλη Σκουλά, Παντελή Θαλασσινού και Γιώτας Νέγκα (από 18/10). Πιο... laissez-faire στον προγραμματισμό του το «ΑΝΤart», το οποίο έφερε στη Γλυφάδα μουσικές που δεν περιμέναμε, εγκαινιάζει τη ­σεζόν με τον Βασίλη Καζούλη (από 28/9). Ας αρχίσει λοιπόν η μουσική και ας δώσουμε ραντεβού στις μικρές και μεγάλες μουσικές σκηνές της πόλης.